حوض سیدی

شماره ثبت در فهرست آثار ملی : ۱۱۹۹۱

قدمت : تیموری

حوض سیّدی از تاریخی ترین حوض های شهر تون محسوب می گردد که تاریخ بنای آن به ۸۹۰ هجری قمری(دوره تیموری) بر می گردد. بر روی کتیبه ای که این حوض داشته تاریخ و نام بانی این حوض ذکر شده بود. «اتفاقافتاداینحوضپاکدرتاریخماهرجبسال ۸۹۰ درزمانشاهاسلامسلطانبهادرخان. بهسعیسیّدبنطاهربنیحییووقفگردیدمقدارپنجفنجانآبازکاریزبلدۀتون. اللّهماغفرغفرانالخیرات.»این حوض در گذشته در محله سادات و در مجاورت دروازه طبس قرار گرفته بود.

ایوان رفیع این حوض با ارتفاع حدود ۱۲ متر آن را از سایر آب انبارها و حوض های شهر متمایز نموده است. همچنین تزئینات زیبای آجرچینی به صورت خفته، راسته و آبشاری بر پیشانی این حوض و بدنه های آن بر زیبایی آن افزوده است.

مسجد و حوض سیدی

مسجد و حوض سیدی

قسمتی از تزئینات گچی سردر و مخزن حوض

قسمتی از تزئینات گچی سردر و مخزن حوض

نمایی از سردر حوض سیدی

نمایی از سردر حوض سیدی


آجرچینی خفته راسته ایوان سردر

آجرچینی خفته راسته ایوان سردر

نمایی از حوض و مسجد سیدی

نمایی از حوض و مسجد سیدی


مسجد سیدی

شماره ثبت در فهرست آثار ملی : ۱۱۹۹۶

قدمت : صفوی – پهلوی

این مسجد در کنار حوض سیدی و در مجاورت یکی از راههای اصلی شهر تون که ارتباط دهنده‌ی دروازه های قاین و طبس به یکدیگر می باشد شکل گرفته است. قدمت این بنا به درستی مشخص نیست ولی قرارگیری آن در مجاورت حوض سیدی که سابقه تاریخی آن به دوره تیموری بر می گردد و هم نام بودن با آن سبب شده بعضی از کارشناسان میراث فرهنگی ساخت این مسجد را نیز هم عصر با حوض بدانند. لذا ممکن است ساختار اولیه این بنا در دوره تیموری به صورت یک نمازخانه کوچک شکل گرفته و در دوره‌ی صفوی و پهلوی الحاقاتی به آن افزوده گردیده باشد.

فضای داخلی شبستان زمستانی مسجد

فضای داخلی شبستان زمستانی مسجد

نمای بیرونی شبستان زمستانی

نمای بیرونی شبستان زمستانی


شبستان تابستانی بنا

شبستان تابستانی بنا

رواق شمالی مسجد سیدی

رواق شمالی مسجد سیدی